Class X Science| Chapter 2 – Acids, Bases and Salts
Class X Science
Chapter 2 – Acids, Bases and Salts
NCERT Solutions
Questions from the Textbook
Q1. Why should curd and sour substances not be kept in brass and copper vessels?
প্ৰশ্ন ১. দৈ আৰু টেঙা পদাৰ্থ পিতল আৰু তামৰ পাত্ৰত কিয় ৰাখিব নালাগে?
Answer:
Curd and sour substances contain acids. These acids react with copper and brass to form poisonous salts, which can cause food poisoning.
দৈ আৰু টেঙা পদাৰ্থত এচিড থাকে। এই এচিডবোৰে তাম আৰু পিতলৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰি বিষাক্ত লৱণ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত খাদ্য বিষক্ৰিয়া হ’ব পাৰে।
Q2. Which gas is usually liberated when an acid reacts with a metal?
How will you test this gas?
প্ৰশ্ন ২। এচিডে কোনো ধাতুৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰিলে সাধাৰণতে কোনটো গেছ মুক্ত হয়?
এই গেছটো কেনেকৈ পৰীক্ষা কৰিব?
Answer:
The gas is hydrogen.
It is tested by the pop sound produced when a burning matchstick is brought near the gas.
গেছটো হ’ল হাইড্ৰ’জেন।
গেছৰ ওচৰলৈ জ্বলি থকা মেচৰ লাঠি আনিলে উৎপন্ন হোৱা পপ শব্দৰ দ্বাৰা ইয়াৰ পৰীক্ষা কৰা হয়।
Q3. Metal compound A reacts with dilute hydrochloric acid to produce carbon dioxide.
Which compound is A?
প্ৰশ্ন ৩। ধাতুৰ যৌগ A এ পাতল হাইড্ৰক্লৰিক এচিডৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি কাৰ্বন ডাই অক্সাইড উৎপন্ন কৰে।
কোনটো যৌগ A?
Answer:
The compound A is a metal carbonate or metal hydrogen carbonate.
যৌগ A হৈছে ধাতুৰ কাৰ্বনেট বা ধাতুৰ হাইড্ৰজেন কাৰ্বনেট।
Q4. Why does dry hydrogen chloride gas not change the colour of dry litmus paper?
প্ৰশ্ন ৪। শুকান হাইড্ৰজেন ক্লৰাইড গেছে শুকান লিটমাছ কাগজৰ ৰং কিয় সলনি নকৰে?
Answer:
Dry HCl gas does not produce hydrogen ions in the absence of water.
Without water, it does not show acidic behaviour.
শুকান HCl গেছে পানীৰ অনুপস্থিতিত হাইড্ৰজেন আয়ন উৎপন্ন নকৰে।
পানী অবিহনে ইয়াৰ অম্লীয় আচৰণ দেখা নাযায়।
Q5. Why should an aqueous solution of an acid be diluted by adding water to the acid and not the acid to water?
প্ৰশ্ন ৫। এচিডৰ জলীয় দ্ৰৱ এটা এচিডত পানী যোগ কৰি কিয় পাতল কৰিব লাগে আৰু এচিড পানীত নহয়?
Answer:
Because adding acid to water slowly prevents splashing and excessive heat.
Adding water to concentrated acid may cause serious burns.
কাৰণ পানীত এচিড যোগ কৰিলে লাহে লাহে ছিটিকি পৰা আৰু অত্যধিক তাপ ৰোধ হয়।
ঘন এচিডত পানী যোগ কৰিলে গুৰুতৰভাৱে পোৰাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে।
Q6. How is the concentration of hydronium ions (H₃O⁺) affected when a solution of an acid is diluted?
প্ৰশ্ন ৬। এচিডৰ দ্ৰৱ পাতল কৰিলে হাইড্ৰনিয়াম আয়নৰ ঘনত্ব (H3O+) কেনেদৰে প্ৰভাৱিত হয়?
Answer:
The concentration of hydronium ions decreases on dilution.
পাতল হ’লে হাইড্ৰ’নিয়াম আয়নৰ ঘনত্ব কমি যায়।
Q7. How is the concentration of hydroxide ions (OH⁻) affected when excess base is dissolved in a solution of sodium hydroxide?
প্ৰশ্ন ৭। ছডিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইডৰ দ্ৰৱত অতিৰিক্ত ক্ষাৰক দ্ৰৱীভূত হ’লে হাইড্ৰ’ক্সাইড আয়নৰ (OH−) ঘনত্ব কেনেদৰে প্ৰভাৱিত হয়?
Answer:
The concentration of hydroxide ions increases.
হাইড্ৰ’ক্সাইড আয়নৰ ঘনত্ব বৃদ্ধি পায়।
Q8. You have two solutions, A and B. The pH of A is 6 and the pH of B is 8.
Which solution has more hydrogen ion concentration?
প্ৰশ্ন ৮। আপোনাৰ দুটা দ্ৰৱ আছে, A আৰু B। A ৰ pH 6 আৰু B ৰ pH 8।
কোনটো দ্ৰৱত হাইড্ৰজেন আয়নৰ ঘনত্ব বেছি?
Answer:
Solution A has more hydrogen ion concentration.
দ্ৰৱ A ৰ হাইড্ৰজেন আয়নৰ ঘনত্ব বেছি।
Q9. What effect does the concentration of H⁺ (aq) ions have on the nature of a solution?
Answer:
Higher H⁺ concentration → more acidic solution.
Lower H⁺ concentration → less acidic solution.
Q10. Do basic solutions also have H⁺ (aq) ions?
Why are they basic then?
Answer:
Yes, basic solutions also contain H⁺ ions.
They are basic because the concentration of OH⁻ ions is much higher than that of H⁺ ions.
In-text Questions – Salts
Q11. Why does an aqueous solution of sodium carbonate turn red litmus blue?
Answer:
Because sodium carbonate is a basic salt.
It produces OH⁻ ions in water.
Q12. Why is plaster of Paris stored in moisture-proof containers?
Answer:
Because it reacts with moisture and changes into gypsum, becoming useless.
Very Important NCERT Questions
Q13. Write the chemical name and formula of plaster of Paris.
Answer:
Calcium sulphate hemihydrate
Formula: CaSO₄·½H₂O
Q14. Write the chemical name and formula of washing soda.
Answer:
Sodium carbonate decahydrate
Formula: Na₂CO₃·10H₂O
Short Answer Questions
Q15. What is neutralisation?
Answer:
The reaction between an acid and a base to form salt and water is called neutralisation.
Q16. Why are antacids used?
Answer:
They neutralise excess acid in the stomach and give relief from acidity.
Long Answer Type
Q17. Write the process of preparation of washing soda.
Answer:
Washing soda is prepared from sodium chloride by the Solvay process.
Sodium hydrogen carbonate is first formed, which on heating gives sodium carbonate.
Sodium carbonate crystallises with water to form washing soda.
Q18. Write two important uses of:
(a) Washing soda
Answer:
- Used in glass, soap and paper industries
- Used to remove permanent hardness of water
(b) Plaster of Paris
Answer:
- Used to make moulds, toys and decorative items
- Used for plastering fractured bones
Q19. What is pH? What is its importance?
Answer:
pH is a scale used to measure the acidity or basicity of a solution.
It helps us to know how strong an acid or base is and plays an important role in soil treatment, digestion and environmental studies.
Q20. Why is tooth decay more common when the pH of the mouth is lower than 5.5?
Answer:
At low pH, acids produced by bacteria damage the enamel of teeth, causing tooth decay.
মন্তব্যসমূহ
একটি মন্তব্য পোস্ট করুন